Uncategorized

Entelektüel Sermayenin Etkileri ve Yeni Nesil Kültür Sanat Dünyası’ndaki Yeri Üzerine Diyaloglar

By Nisan 6, 2023Nisan 26th, 2023No Comments

İnsanların ve entelektüel sermayenin geliştiği, sürdürebilir kılındığı tek mekân olarak ifade edebileceğimiz kentlerin yaşamsal fonksiyonuna endeksli dijitalleşen yeni dünya düzeninde “Kültür, Sanat ve Teknoloji” birbirinden bağımsız gözüken ancak alt yapısal olarak bütünleşmiş iki oyun alanı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Hayat döngüsü içinde nesiller ve toplumsal sınıflar arası çatışmalar, bunların yansıması olarak kabul edilen toplumsal paradigmalar yeni bir diyalektik bazda tartışmaya yol açmaktadır.

Özellikle, teknoloji alanında değişen gerçeklik algımız ile dijital dünyanın etkin varlığı, bizleri artık bu oyun alanında bir oyuncu profiline sokmuş hatta bu dünyada kendi “Avatar”larımız ile yaşıyor noktasına getirmiştir.

Bu bağlamda, yaşamımız artık birçok dijital ağ (network) ün içinde kurgulanmış ve hali hazırda hem fizikken kullanıcı hem de “Avatar”larımız ile birer kimlik olarak yer almaktayız.

Bir yandan ortaya çıkan dijital sanat, teknolojik uygulamalar, sosyal medya üzerinden yapılan mekânsal analizler, yeni dünya düzeni ve bunun içinde yer alan yeni  sanal evrenler ve bu evren içinde yer almak üzere gelişen ve/veya geliştirilen kavramlar beraberinde vadettiklerini anlamaya çalışılırken bir yandan da bu yeni kavramların yeni dünya düzenini , bireysel ve toplumsal yaşamı, kültür , sanat hayatımızı, entelektüel sermaye ve kültürel mirası nasıl değişip dönüştüreceği gündeme gelmesi kaçınılmaz olmaktadır.

Kentsel sosyal sorumluluk teması bağlamında yaratıcı kültür endüstrileri çıktılarını kitlelere erişebilir kılmak, sanatı özel olarak bireysel tercihlere dönük sanat galerisi, sergileri ve etkinlikleri, tasarım eserler, sponsorluklar, diğer ürün, hizmetler ve B2C & B2B modeller gibi birçok işlevsel fonksiyonlar ile bir kanal yönetimi anlayışında kitlelerle buluşmasını sağlamak yeni sanat ve teknoloji ekonomisinin kanal yönetimi formuna girmesi ve uygulanması gerekliliği hasıl olmuştur.

Esasen felsefesi, yaratıcı kültür endüstriler temelinde sanatçıların eserlerini, değerlerini, fikirlerini kendi sanat disiplinleri çerçevesinde, herhangi bir temaya bağlı kalmadan keşfetmelerine olanak veren ve sanat eserlerini sergilemeleri için yaratılan sanat, teknoloji mecrası hem gerçekçilik ya da fiziksel hem de sanat veya dijital dünyada bütünleşik kılmak gibi popüler konu başlıkları gündem taşınmaktadır. Özellikle entelektüel sermaye biriktirme ve oluşturma form içerik bu yeni dünya düzeninde değişmeye başlamaktadır.

Bu vesile ile sanatçıya ve sanatsevere kattığı katma değer koordineli bir şekilde birlikte yaratmanın keyfini benzersiz kılan kavramsal gerçeklik ve buna bağlı kitleyle paylaşma ve “varlığı” hissetme duygusunu genel olarak değerlendirmeyi bu şekilde ifade edebilir bir manifestoyu gündeme taşımaktadır

Kültür Sanatın mekansal tartışmaları;

 

Sanat hiçbir zaman sosyal olarak geniş kitlelerin öncelliği olarak görülen bir olgu olmamıştır. Temelinde sosyo-ekonomik öncellikler, kültürel hayat değerlerinin farklı segmentler bazında homojen olmaması gibi hususlar genel sorunsal olarak karşımıza çıkmakta.

Toplum içinde yaşayan başta bir birey olarak, gündeme dair yaşanacak farklı deneyim ve sanat ile iç içe olabilmek başta en önemli motivelerden biri olsa gerek. Sanat aslında bizim kendi içimizde kendimize dönmemizi, kendi kişisel gelişimizi sağlamak üzere bir araç olarak görmek ile mümkün olacaktır. Bu deneyimler, yaratılan dijital dünyalar ve kanallar ile hayata geri dönüş olacaktır.

Sanat bir duygu alanıdır. Dokunmak, hissetmek, yaşamak, nefes almak gibi. Sanat uzaktan erişim ile çevrimiçi kurgular ile sürdürülebilir olması pek rasyonel gelmiyor olsa da dijitalleşme bu süreçte toplumsal yaşamın bir parçası olarak vazgeçilmez kılıyor. Sanatın her alanında muhakkak fiziki mekânda icra edilmesi tercihi yerini sağlam şekilde tutmaktadır. Aksi takdirde sanat bir zaman sonra yapay, sanal ve soyut bir değer yapısı içine bürünecek ve bu da asla kendi doğası gereği kabullenmeyecek bir süreç olur varsayımı tartışmaya açıktır.

Özellikle, yeni bir hedef kitle yaratıyorsanız, farklı bir ekosistemin bileşenlerini bir araya getirmeye çalışıyorsanız, savlarınızı sağlam bir ana bir fikre dayandırmak güçlü ve herkesin algısına ortak olacak argümanlar kullanmalısınız. Hem farkındalık hem farklılık yaratmaya dönük olarak ortak bir dil düzleminde kurgulanmalıdır. Bu ilkesel ve niteliksel değişimi gerçekleştirmekle, kişi ve kurumların bu evrenselleştirme sürecine dahil olmalarını sağlamak, yeni bir nesil zihinsel entelektüel gelişimi ve kültürel miras yapılandırabilsin.

 

Dr. Cem Bülent Ünal
Kalyon Kültür Direktörü | Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Öğretim Görevlisi

kalyon kultur

Author kalyon kultur

More posts by kalyon kultur

Leave a Reply

Eşsiz Mimarisi ve Etkinlikleri İle Nişantaşı’nın Gözbebeği: Kalyon Kültür

Tarih boyunca birçok medeniyete kucak açmış olan Anadolu, sahip olduğu kadim geçmişin eşsiz izlerini günümüze kadar muhafaza etmeyi başarmıştır. Asya ve Avrupa kıtalarını birleştiren, medeniyetlerin köprüsü olan İstanbul; tarihin sanat ile bir araya geldiği en önemli kentlerinden biri olarak tanınmaktadır. Aynı zamanda sayısız kültür sanat etkinliklerine ev sahipliği yapan kent, çok sayıda önemli müze ve sergi barındırmaktadır.

İstanbul’un güzide semtlerinden biri olan Nişantaşı’nda bulunan Kalyon Kültür, tarihin ve mimari değerlerin korunduğu Taş Konak’ta faaliyet göstermektedir. Nişantaşı kültür sanat etkinlikleri içerisinde adından sıkça söz ettiren Kalyon Kültür, hem geleneksel sanathem de modern sanatalanlarında önemli çalışmalara ev sahipliği yapmaktadır. Aynı zamanda tarihi Taş Konak’ın eşsiz dokusu eşliğinde pek çok ücretsiz sergietkinliği de sanat severlere sunulmaktadır.

Kalyon Kültür, meraklıları için sık sık dijital sergi etkinlikleri gerçekleştirilmektedir.

Farklı coğrafya ve kültürlerin bir araya getirildiği birçok eser,sanata değer veren ziyaretçilere özenle sunulmaktadır. Kalyon Kültür ailesinin başlıca hedefi ise geçmişten günümüze aktarılan kültürel ve sanatsal değerler ile günümüz sanatının birleştirildiği toplumsal buluşma çatısı altında yaşamını sürdürmektir.

Kalyon Kültür ve Her Yaşa Hitap Eden Atölye Çalışmaları

2020 senesinden beri birçok etkinlik için ev sahipliği yapan Kalyon Kültür, her yaş grubuna uygun olan atölye çalışmaları ile de dikkat çekmeyi başarmaktadır. Bu atölye çalışmaları ile hem kültürel hem de sanatsal üretimin yaşatılması ve desteklenmesi amaçlanmaktadır. Kalyon Kültür bünyesinde gerçekleştirilen sanatsal atölye çalışmalarını kısaca şöyle sıralamak mümkündür:

  • %100 İstanbul Tasarım Atölyesi,
  • Yetişkin Yaratıcı Drama Atölyesi,
  • Çocuk Drama Atölyesi,
  • Biyomimikri,
  • “Kendimizi Akort Ediyoruz” Müzik Atölyesi,
  • Plantbox Kokedama Yapımı Atölyesi,
  • Karikatür Atölyesi,
  • “Dünya Çocukları” Veli-Çocuk Atölyesi,
  • Antik Tohumlar, Doğal Tarım ve Tohum Topları Atölyesi,
  • Söz ve Göz Fotoğraf Atölyesi,
  • Sukulent Aranjmanı Atölyesi,
  • Kusursuz Yalan Öykü Atölyesi,
  • Mühür Atölyesi,
  • Mandala Atölyesi,
  • Çocuklar İçin Uzun Dönem Tasarım Atölyeleri,
  • Plantbox Teraryum Yapım Atölyesi,
  • Çocuk Dans Atölyesi,
  • Beden Perküsyonu Ritim Atölyesi,
  • Dans atölyeleridir.

Atölye etkinlikleri ile hem yetişkinler hem de çocuklara yönelik olan sanatsal eğitim ve gelişim çalışmaları yapılmaktadır. Böylece sanata ve kültürel değerlere yönelim sağlanmakta; her yaştan birey yeteneklerini ve yaratıcılıklarını keşfetme imkanı bulmaktadır.

Osmanlı Dönemi Koleksiyonu ile Kalyon Kültür: Kuytu

Türk tarihinde çok önemli bir yere sahip olan Osmanlı kültürü, günümüz dünyasına genel olarak Batı ressamlarının eserleri ile yansıtılmaktadır. Ancak Yusuf İyilik koleksiyonunda yer alan Osmanlı dönemi çanta, pabuç, muska, gerdanlık, şapka, opera dürbünü gibi 1200’den fazla eser Kuytu sergisi ile meraklılarıyla buluşmaktadır. Serginin küratörlüğünü ise Meyçem Ezengin üstlenmektedir.

Kalyon Kültür ev sahipliğinde düzenlenen ve hayli zengin bir koleksiyon olan Kuytu, Osmanlı kadını moda anlayışına dair oldukça çarpıcı eserler barındırmaktadır. Ayrıca döneme ait sayısız etnografik eser ve resim de ziyaretçilerin hayranlığını kazanmayı başarmaktadır. 09 Mart-30 Haziran 2023 tarihleri arasında açık olan sergi, Nişantaşı müze etkinlikleri arasında öne çıkmaktadır.

Kalyon Kültür Ev Sahipliğinde Düzenlenen Etkinlikler

Kalyon Kültür’de tarihin izlerini taşıyan geleneksel sanateserlerinin yanı sıra günümüz sanatçılarına ait modern sanateserleri de sergilenmektedir. Aynı zamanda yalnızca ülkemizden değil; Dünya’nın farklı bölgelerinden modern dönem sanatçılarına ait eserler de sanatseverlerle buluşturulmaktadır. Türk fotoğraf sanatçısı Ahmet Polat, Londra’da çalışmalarını sürdüren Türk-Kıbrıs kökenli sanatçı Mustafa Hulusi, görsel sanatların dünyaca önemli ismi olan Jonathan Monaghan, İngiliz sanatçılar olan Anna Ridler ve Mat Collishaw, Kanadalı François Quévillon, bir diğer Amerikalı sanatçı olan Clement Valla gibi birçok önemli ismin eserleri Kalyon Kültür’de sergilenmiştir. Taş Konak’ın kültürel atmosferinde günümüze dek gerçekleştirilmiş olan diğer etkinlikler ise şu şekilde sıralanabilmektedir:

  • Ahmet Polat - Kökler Fotoğraf Sergisi (01 Mart 2020 - 28 Ekim 2020),
  • Bir De Burdan Bak Fotoğraf Sergisi (30 Ekim 2020 - 05 Mayıs 2021),
  • Sabırla Bekleyen Büyülü Şeyler Sergisi (10 Haziran - 18 Eylül 2021),
  • LIA Hayatı Kodlamak (01 Ekim - 25 Aralık 2021),
  • Flora Dijital Sanat Sergisi (19 Ocak 2022 - 28 Mayıs 2022),
  • Jonathan Monaghan - ŞAŞAA Dijital Sanat Sergisi (09 Haziran - 27 Ağustos 2022),
  • İnsan Eli Değmiş Karma Sergisi (17 Eylül-17 Aralık 2022),
  • İleri Dönüşüm Sergisi (05 Ocak - 05 Şubat 2023)’dir.

Kalyon Kültür’de sanatseverlere sunulan sergi etkinliklerinin yanı sıra çeşitli söyleşi ve seminerler de yapılmaktadır. Bireylerin sanat ufuklarının gelişmesine ve paylaşımlarda bulunabilmesine imkan sağlayan etkinlikler ise şu şekilde örneklendirilebilmektedir:

  • Çağdaş Fotoğraf Sanatına Giriş,
  • Sanat Tarihinin Modaya Yön Veren Kadınları,
  • Doğru Nefesle Dönüşüm ve Nefesle Stres Yönetimi,
  • Belgesel Fotoğrafçılığında İnsan Tasviri,
  • Fotoğrafta Etik,
  • Fotoğrafın Sonu Mu?,
  • Sürdürülebilir Mimarlık ve Sürdüremediklerimiz,
  • Konseptten Sekansa, Fotoğraf Kitaplarını Keşfetmek,
  • Kameradan Görünen İstanbul,
  • Soğuk Savaş Döneminde Caz,
  • Yazılı - Çizili Caz,
  • Jazz Poetry,
  • Hep Böyle Asena Akan & Tanju Eren,
  • Orhan Cem Çetin Konuşma,
  • İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali,
  • Volkan Kızıltunç Konuşma,
  • Yeryüzü / Terrafirma,
  • Blokzincir ve NFT Marketleri Üzerinde Dinamik Jeneratif Sanat Eserlerinin Geleceği,
  • Bıçak Sırtı, Tekinsiz, ve Belki Biraz da Afallatıcı Bir Taşkınlık Projesi Alper Maral,
  • 23 Nisan Aktiviteleri,
  • İki Savaş Arası Caz,
  • Çocuklar ve Sanat (Eğitimi) Üzerine Farklı bir Bakış “Sanat, Yaratıcılık, Yetenek ve Çocuklar”,
  • Miracles by BAŞAR ÜNDER,
  • Suzan Pektaş Çevrimiçi Sanatçı Söyleşisi.
  • Scarlett Hooft Graafland & Osman Nuri İyem Sanatçı Söyleşisi,
  • Sinemanın Maestrosu: Ennio Morricone,
  • Burak Sülünbaz,
  • Arif Mardin,
  • “Ağabeyim Orhan Veli” Kitap Tanıtım Etkinliği ve Sohbet,
  • Teknolojik Sanat Eserlerinin Korunması Seminer Dizisi,
  • Haliç’te 16. Contemporary Istanbul kapsamında LIA’nın “9 Suns” yerleştirmesi,
  • Dünya Caz Günü Kutlaması Serzenişi,
  • Serdar Kökçeoğlu,
  • Rosa Munoz, 212 Photography Festivali Sanatçı Konuşması,

Geleneksel ve modern sanatın buluştuğu Kalyon Kültür, tarih ve kültürün adeta bir arada yaşatıldığı Tarihi Taş Konak’ta pek çok etkinliği sanatseverlerle buluşturmaya devam etmektedir. Sanat ve kültürün paylaşılarak sonraki kuşaklara aktarılabilmesi, Kalyon Kültür’ün vizyonunun önemli bir parçasını oluşturmaktadır.

Tarihi Taş Konak

Kalyon Kültür adı altında 2020 yılından bu yana kültür sanatetkinliklerine ev sahipliği yapan Tarihi Taş Konak, II. Abdülhamit tarafından yaptırılmıştır. 1889 yılında Mehmet Raif Paşa’ya tahsis edilerek bugünkü ismi olan Köse Mehmet Raif Paşa Konağı adını almıştır. Mehmet Raif Paşa, (1836-1911) Osmanlı tarihinin son dönemlerinde önemli görevler almış bir devlet adamıdır.

Mehmet Raif Paşa’nın şair olan kızı İhsan Raif Hanım (1877-1926), hayatının bazı dönemlerini Taş Konak’ta geçirmiştir. İnşa edildiği günden bu yana Tarihi Taş Konak; şiiri, edebiyatı ve sanatı adeta yapısında barındırmaktadır. Kalyon Kültür’ün tarihe, sanatsal değerleri koruma ve yaşatma bilincine olan bağlılığı ile günümüzde de bu dokusunu korumaya devam etmektedir.

Köse Mehmet Raif Paşa Konağı olarak da adlandırılan Taş Konak, mimari olarak barok özelliğe sahiptir. Konağın dış cephesinde Neo-Gotik ögeler bulunmaktadır. Kalyon Kültür tarafından konağın arka bahçesine cam kış bahçesi eklenmesi dışında hiçbir restorasyon çalışması gerçekleştirilmemiştir.

Konağın iç dekorasyonu üç farklı döneme ait izler taşımaktadır. İlk dönem, konağın inşası sırasında yapılmış uygulamaların yer aldığı dönemdir. İkinci dönem ise ikinci katının yapıldığı dönem olarak kayda geçmektedir. Bu döneme ait birinci salon duvarında raspalama ile sıva üzerine uygulanan kalem işi süslemelerin yanı sıra, ikinci katta yer alan iki salon ve koridor tavanlarında yapılmış tuval üzeri kalem işi süslemeler göze çarpmaktadır.

Taş Konak, üçüncü ve son dönemde kapsamlı tamirat çalışmaları geçirmiştir. Bu çalışmalar ile zemin katta bulunan süslemeli odalar ile birinci kattaki süslemeli büyük salonun dekorasyonu değiştirilmiştir. Bu odalar ve büyük salonda varaklı alçı kabartma tekniği uygulanmıştır. Bununla birlikte, zemin kat süslemeli odaları ile ikinci katta yer alan birinci salon duvarlarına uygulanmış özgün kalem işi süslemelerin kapatıldığı görülmektedir.

Taş Konak’ın İç dekorasyonunda görülen duvar resimleri, ayrı bir değer ve öneme sahiptir. Duvar resimleri geleneği, Lale Devri’nden itibaren değişim göstermeye başlamıştır. Bu nedenle Osmanlı sanatı, 19. yüzyılda doğa ve manzara tasvirleri ile çeşitlenmektedir. Taş Konak’ın ikinci katında yer alan birinci salon tavanında, dönemin örnekleri arasında yer alan İstanbul manzarası resimleri bulunmaktadır. Yapının mimari süslemelerinde ise, Lale Devri ile başlamış olan değişimin de etkisi ile Avrupa’dan taşınan Rokoko, Ampir, Barok, Neo-Gotik ve Neo-Klasik eklentiler görülebilmektedir.

Tarihin ve kültürün bir simgesi olan Taş Konak’ın sanatsal ruhu, Kalyon Kültür ismi ve misyonu ile yaşatılmaya devam etmekte; gelecek nesillere aktarılması amaçlanmaktadır. Kalyon Kültür ailesi ise bu kapsamda attığı inovatif adımlar ile ön plana çıkmayı başarmaktadır.